Portal „Gryfici a Rzeczpospolita Obojga Narodów” stanowi część projektu „Rzeczpospolita Obojga Narodów z perspektywy księstw pomorskich”. Projekt jest realizowany w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Szczecińskiego w latach 2024-2029 w ramach grantu przyznanego z funduszy Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (Fundamenty: Obraz Rzeczpospolitej w Europie od XVI do XVIII wieku) Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (umowa NPRH/F/SP/0049/2024/13). Kierownikiem projektu jest dr hab. Paweł Gut, prof. US (IH US/ Archiwum Państwowe w Szczecinie). Zapraszamy do obejrzenia materiału Uniwizji – Telewizji Uniwersytetu Szczecińskiego nt. portalu (film jest dostępny w wersji wysokiej jakości – HD – po odpowiednim wyborze w ustawieniach YouTube).
Celem projektu jest poznanie, w oparciu o pełną bazę źródłową zgromadzoną w archiwach polskich i niemieckich, relacji łączących Pomorze z Polską w XVI-XVII wieku. Ramami chronologicznymi są postacie pomorskich władców Bogusława X oraz ostatniego z dynastii Gryfitów, Bogusława XIV (czyli od początku XVI wieku do czasu wymarcia dynastii Gryfitów w 1637 r.). Badane będą sąsiedzkie stosunki między obu krajami i dworami odnoszące się zarówno do relacji politycznych, społecznych jak i ekonomicznych. Ważnym aspektem poznawczym będzie skonfrontowanie przeprowadzonych badań źródłowych z klasyczną literaturą przedmiotu pochodzącą głównie z lat 50 i 60 XX wieku, która była oparta jedynie o fragmentaryczne źródła i którą poddawano ówcześnie licznym naciskom ideologicznym.
Efektami końcowymi projektu będą trzy wydawnictwa naukowe, które opublikowane zostaną na początku 2029 roku oraz niniejszy portal upowszechniający wiedzę o kontaktach pomorsko-polskich w XVI i XVII wieku. Celem tego ostatniego jest udostępnienie regionalistom, przewodnikom, miłośnikom historii i dziejów Pomorza Zachodniego wybranych dokumenty królów polskich (dyplomy, listy) do książąt pomorskich z dynastii Gryfitów pisanych najczęściej w języku łacińskim w oryginalne w formie skanów, a także transkrypcji na pismo maszynowe oraz w tłumaczeniu na język polski. Edycje dokumentów zostały uzupełnione o krótkie eseje wyjaśniające kontekst historyczny, a także słowniczek pojęć, biogramy, tablice synchroniczne, a także quizy i karty pracy. Te ostatnie mogą stać się materiałami pomocniczymi dla nauczycieli, chcących podejmować na lekcjach dzieje Pomorza Zachodniego jako element edukacji regionalnej dzieci i młodzieży.
